یکی از علل شایع ناباروری با عامل زنانه، انسداد یا آسیب‌دیدگی لوله فالوپ است. طبق گزارش انجمن پزشکی تولیدمثل آمریکا (ASRM)، عوامل لوله‌ای و عواملی که صفاق (پوشش لگن و شکم) را تحت تأثیر قرار می‌دهند، حدود ۳۵٪ از همه مشکلات ناباروری را تشکیل می‌دهند.
لوله‌های فالوپ دو لوله باریک در دو طرف رحم هستند. یک تخمک بالغ از تخمدان‌ها باید از طریق این لوله‌ها حرکت کند تا به رحم برسد؛ جایی که می‌تواند بارور شود و در دیواره رحم لانه‌گزینی کند. اگر لوله‌های فالوپ آسیب‌دیده یا مسدود باشند، احتمال بارداری به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌یابد.
لوله‌های فالوپ ممکن است فقط به‌صورت جزئی مسدود باشند که خطر بارداری خارج‌رحمی را افزایش می‌دهد. اگر بارداری خارج‌رحمی باشد، یعنی تخمک بارورشده خارج از رحم—معمولاً در لوله‌های فالوپ—لانه‌گزینی کرده است. این بارداری‌ها قابل ادامه نیستند و ممکن است به عوارض پزشکی جدی منجر شوند.
علل انسداد یا آسیب‌دیدگی لوله‌های فالوپ
شایع‌ترین علت آسیب‌دیدگی یا انسداد لوله‌های فالوپ، بیماری التهابی لگن (PID) است. PID نتیجه یک عفونت مقاربتی است که از واژن به رحم و لوله‌های فالوپ گسترش می‌یابد. سایر عفونت‌های لگنیِ غیرمرتبط با بیماری‌های مقاربتی نیز می‌توانند باعث آسیب به لوله‌های فالوپ شوند. علل انسداد و سایر آسیب‌های لوله‌های فالوپ عبارت‌اند از:
- بیماری التهابی لگن (PID)
- سایر عفونت‌های لگنی
- عفونت مقاربتی فعلی یا سابقه آن، به‌ویژه سوزاک یا کلامیدیا
- عفونت رحم ناشی از سقط
- اندومتریوز
- فیبروم‌های رحمی
- سابقه بارداری خارج‌رحمی
- جراحی قبلی مرتبط با لوله‌های فالوپ
- سابقه ترکیدن آپاندیس
تشخیص
اگر پزشک شما به انسداد یا آسیب‌دیدگی لوله‌های فالوپ مشکوک باشد، آزمایشی به نام هیستروسالپنگوگرافی (HSG) تجویز می‌کند. این یک آزمایش تصویربرداری است که با نوعی دستگاه تصویربرداری اشعه ایکس به نام فلوروسکوپ انجام می‌شود. پزشک با استفاده از اسپکولوم و ابزاری به نام کانولا به دهانه رحم دسترسی پیدا می‌کند و رحم را با یک مایع حاجب ویژه حاوی ید پر می‌کند. سپس با فلوروسکوپ ورود مایع به لوله‌های فالوپ را مشاهده می‌کند. در یک لوله سالم و باز، ماده حاجب در طول لوله‌ها حرکت می‌کند و از انتهای آن خارج می‌شود. اگر لوله مسدود یا آسیب‌دیده باشد، ماده حاجب به انتها نمی‌رسد یا از آن خارج نمی‌شود.
HSG ابزار مؤثری برای کمک به پزشکان در تشخیص ناباروری ناشی از عامل لوله‌ای است. همچنین نسبت به برخی روش‌های دیگر تهاجمی‌تر نیست و زنان معمولاً فقط برای مدت کوتاهی دچار گرفتگی خفیف می‌شوند و سپس به فعالیت‌های معمول بازمی‌گردند.
درمان
IVF
لقاح آزمایشگاهی (IVF) می‌تواند بارداری را برای زنانی که لوله‌های فالوپ مسدود دارند ممکن کند. در واقع، IVF نخستین‌بار دقیقاً برای همین هدف توسعه یافت. چون تخمک‌ها مستقیماً از تخمدان‌ها برداشت می‌شوند، لوله‌های فالوپ به‌طور کامل دور زده می‌شوند. به همین دلیل، IVF معمولاً نخستین گزینه درمانی برای این نوع ناباروری با عامل زنانه است.
جراحی
اگر IVF به‌تنهایی درمان مناسبی برای انسداد یا آسیب‌دیدگی لوله‌های فالوپ نباشد، جراحی می‌تواند یک گزینه باشد. جراحی برای همه زنان مناسب نیست؛ بنابراین باید درباره خطرات و مزایای هر روش با پزشکان خود صحبت کنید. اغلب این جراحی‌ها به‌صورت لاپاراسکوپی و از طریق برش‌های کوچک در شکم انجام می‌شوند. جراحی‌های زیر می‌توانند شانس بارداری از طریق IVF را بهبود دهند:
- سالپینژکتومی جزئی: بخش آسیب‌دیده لوله فالوپ برداشته می‌شود تا شانس موفقیت IVF افزایش یابد. این روش اغلب زمانی انجام می‌شود که تجمع مایع در داخل لوله وجود داشته باشد.
- سالپینگوستومی: وقتی انسداد در انتهای لوله فالوپ باشد، این روش می‌تواند برای ایجاد یک دهانه جدید در لوله انجام شود. خطر رشد مجدد بافت اسکار و پوشاندن دهانه جدید وجود دارد که باعث می‌شود لوله دوباره مسدود شود.
- فیمبریوپلاستی: در این روش، بخش‌های آسیب‌دیده لوله‌های فالوپ ترمیم یا بازسازی می‌شوند. این روش نسبت به سالپینگوستومی ترجیح داده می‌شود، زیرا خطر رشد بافت اسکار کمتر است.
تیم متخصص Laurel Fertility Care متعهد است به شما کمک کند برنامه‌ای متناسب با شرایط شما برای گسترش خانواده‌تان تدوین کنید. ما هنگام برنامه‌ریزی درمان‌های باروری، شرایط فردی هر بیمار را در نظر می‌گیریم. برای شروع مسیر باروری خود، با شماره (415) 673-9199 تماس بگیرید تا وقت ملاقات بگیرید.
